Abstract

งานวิจัยนี้มุ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศกับผลประกอบการทางการเงินของธุรกิจภาคการเกษตรไทย โดยให้ความสำคัญกับตัวแปรด้านสภาพภูมิอากาศที่มีผลโดยตรงต่อการผลิต ได้แก่ อุณหภูมิเฉลี่ยรายปีและปริมาณฝนรายปี ซึ่งนับเป็นปัจจัยเสี่ยงเชิงโครงสร้างที่ทวีความรุนแรงขึ้นจากภาวะโลกร้อนและความแปรปรวนของสภาพอากาศในระยะยาว

การศึกษาครั้งนี้ใช้ข้อมูลของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยที่ดำเนินธุรกิจเกี่ยวข้องกับการผลิตสินค้าและวัตถุดิบทางการเกษตร โดยเริ่มต้นจากกลุ่มตัวอย่าง 8 บริษัท และเมื่อผ่านการตรวจสอบเงื่อนไขเบื้องต้นทางสถิติ เหลือบริษัทที่สามารถนำมาวิเคราะห์ต่อได้ 5 บริษัท ได้แก่ EE, GFPT, PPPM, TRUBB และ UPOIC ครอบคลุมข้อมูลช่วงปี ค.ศ. 2009 ถึง 2023 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่สะท้อนทั้งภาวะปกติและความผันผวนของสภาพภูมิอากาศ

งานวิจัยใช้แนวทางเชิงปริมาณและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการถดถอยเชิงพหุ เพื่อประเมินอิทธิพลของตัวแปรด้านสภาพภูมิอากาศต่อผลประกอบการของบริษัท โดยใช้ตัวชี้วัดทางการเงินที่สำคัญ ได้แก่ อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ อัตรากำไรขั้นต้น อัตราการเติบโตของยอดขาย และอัตราส่วนต้นทุนต่อรายได้ ซึ่งสะท้อนทั้งมิติของผลตอบแทนและประสิทธิภาพการดำเนินงานของธุรกิจ

ผลการวิจัยพบว่า โดยภาพรวมยังไม่สามารถสรุปได้ว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศมีอิทธิพลต่อผลประกอบการของธุรกิจภาคการเกษตรทั้งหมดอย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตาม พบข้อค้นพบที่สำคัญในกรณีของบริษัท UPOIC ซึ่งเป็นธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการปลูกปาล์มน้ำมัน โดยอุณหภูมิเฉลี่ยรายปีมีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติต่อผลประกอบการ กล่าวคือ อุณหภูมิที่สูงขึ้นส่งผลให้อัตรากำไรขั้นต้นลดลง และทำให้อัตราส่วนต้นทุนต่อรายได้เพิ่มขึ้น สะท้อนถึงความอ่อนไหวของธุรกิจเกษตรบางประเภทต่อความเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศมากกว่าธุรกิจอื่น ขณะที่ตัวแปรปริมาณฝนไม่พบอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญในทุกบริษัทที่ศึกษา

จากผลการศึกษา งานวิจัยเสนอว่าการรับมือกับความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศของธุรกิจภาคการเกษตรไม่ควรมุ่งเน้นเพียงการลดผลกระทบจากสภาพอากาศเท่านั้น แต่ควรให้ความสำคัญกับการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการบริหารต้นทุนควบคู่กัน โดยเฉพาะการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรม เช่น ปัญญาประดิษฐ์และแนวคิดเกษตรอัจฉริยะ มาประยุกต์ใช้ เพื่อเสริมสร้างความสามารถในการปรับตัวและความยั่งยืนของธุรกิจในระยะยาว